سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

74

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

( 1 ) اگر كسى بگويد : جدّ تو ( ابن جوزى ) در كتاب « الموضوعات » گفته است اين حديث بىترديد از جمله احاديث ساختگى است و روايتش متزلزل است چون در سلسلهء سندش احمد بن داوود مىباشد كه مورد اعتماد نيست و همچنين فضل بن مرزوق ضعيف است و گروهى از آن راويان از جمله عبد الرّحمن ابن شريك را ابو حاتم ضعيف دانسته است و جدّ تو گويد من او را متّهم نمىكنم جز اين كه ابن عقده در آن ميان رافضى بوده است ! علاوه بر همهء اينها به فرض بپذيريم ، نماز عصر كه با غروب خورشيد قضا شده ، بنابراين بازگشت خورشيد بىفايده بوده است چون نماز كه ادا نمىشود ، علما گفته‌اند كه در روايت صحيح آمده است كه خورشيد براى كسى جز يوشع بن نون متوقّف نگرديده است . ( 2 ) جواب اين است كه قول جدّم كه گفته اين حديث بىترديد ساختگى است ، ادّعايى است بدون دليل ، زيرا كه ايراد ايشان به راويان حديث بوده است كه جوابش واضح است چون حديث را ما روايت نكرديم مگر از قول راويان عادل مورد اعتمادى كه هيچ كس از ايشان بد نگفته و در سلسلهء سند آن هيچ فردى از آنهايى كه ضعيف شمرده‌اند ، وجود نداشت . اين حديث را ابو هريره نيز نقل كرده و ابن مردويه از قول او آورده است ، محتمل است آن افراد مورد نظر جدّم در طريق ابو هريره باشند ! و همچنين اين سخن جدّم كه « من كسى را متّهم نمىكنم جز اين كه ابن عقده شيعه بوده است » اين گفتار از روى شك و گمان است نه از باب قطع و يقين و ابن عقده به عدالت مشهور است و او فضائل اهل بيت را نقل مىكرد و بر آن بسنده مىنمود و سخنى از صحابه به نيكى يا بدى نمىگفت از اين رو نسبت

--> پس از مطالب فوق در متن كتاب ، اشعار صاحب بن عبّاد را دربارهء ردّ الشمس و حكايت جلوس ابو منصور مظفّر بن اردشير عبادى را نقل كرده است كه ما به همين مقدار بسنده كرديم كه نسبت به فضائل امير المؤمنين ( ع ) چون قطرهء آبى نسبت به استخر آب و موجى نسبت به اقيانوس و ميوه‌اى از يك درخت و عدد يك نسبت به عدد ده است . بنابراين اگر عالم نمايى در ضعيف شمردن بعضى از اخبار اظهار فضل كند و مطلب بىاساسى را از آثار دستاويز قرار دهد ، پاسخش بر عهدهء كسى است كه ما حديث را به او نسبت داديم و در سند حديث بر او اعتماد كرديم زيرا كه ايشان اين روايت را از افراد ثقه نقل كرده‌اند و به طرق مختلف و روايات زيادى استوار ساخته‌اند و همين قدر در حجّت بودن روايت ايشان به اين صورت بر كسى كه اهل دقّت نظر باشد كافى است . بويژه احمد بن حنبل كه نزد همگان پيشوايى در علم كتاب و سنت است و بايد در اين مورد از او پيروى كرد . و خداوند به حقيقت آگاهتر است .